--- article_id: m6-9 canonical_url: https://arif-fazil.com/world/makcikgpt/anak-jantan-punya-tanah seal: 999 provenance_status: sealed version: 1.0 merkle_leaf: cb5b3b4d8776375207e1ce5f20fa72423ec6f95170c67818c10c92a55939c373 epistemic_summary: obs_count: 8 der_count: 0 int_count: 1 spec_count: 0 --- # Anak Jantan Punya Tanah, Anak Orang Punya Ijazah: Pintu Tak Pernah Bertanya, Kita Yang Disuruh Undur > Anak Jantan Punya Tanah, Anak Orang Punya Ijazah: Pintu Tak Pernah Bertanya, Kita Yang Disuruh Undur > > Canonical URL: https://arif-fazil.com/world/makcikgpt/anak-jantan-punya-tanah > > Bahasa: BM (Bahasa Makcik) · Suara: makcik pasar, bukan institusi · Semua nombor bawa sumber. > Baca versi HTML: https://arif-fazil.com/world/makcikgpt/anak-jantan-punya-tanah ## Claim Register | claim_id | tag | text | source_id | maruah | |---|---|---|---|---| | TJT-C1 | OBS | PDA 1974 memberi PETRONAS pemilikan mutlak dan hak eksklusif ke atas petroleum di darat dan luar pantai. | s1 | approved | | TJT-C2 | OBS | Royalti kasar 5% kepada Persekutuan dan 5% kepada negeri pengeluar; baki 90% dikawal dalam PSC (70% cost oil, 20% profit oil). | s1 | approved | | TJT-C3 | OBS | Sarawak memegang ~60% rizab gas negara dan ~90% eksport LNG Malaysia. | s3 | approved | | TJT-C4 | OBS | Shell MDS menerima invois berganda daripada PETRONAS dan Petros untuk gas yang sama; Mahkamah Rayuan arahkan bayaran tunggakan hampir RM1 bilion diteruskan kepada PETRONAS sehingga kes selesai. | s7 | approved | | TJT-C5 | OBS | PETRONAS mengumumkan pengurangan ~10% tenaga kerja (~5,000 pekerja daripada 50,000–52,000) melalui Transition Council dan People Development Committees. | s14 | approved | | TJT-C6 | OBS | Sektor Minyak, Gas & Tenaga adalah satu daripada enam sektor yang dikecualikan daripada keperluan Surat Sokongan Agensi dalam ESD Guidebook Imigresen V6 2025. | s10 | approved | | TJT-C7 | OBS | Kategori Pas Penggajian ekspatriat diukur semata-mata mengikut gaji asas bulanan (Kategori I RM10k+) tanpa tapisan kepakaran teknikal luaran. | s10 | approved | | TJT-C8 | OBS | Kesemua 9 ahli Executive Leadership Team PETRONAS di laman rasmi adalah warganegara Malaysia. | s12 | approved | | TJT-C9 | INT | Pihak yang bekerja di pelantar tidak menentukan terma; bila margin tertekan anak watan disorong MSS manakala kontrak ekspatriat disambung di bawah cop business-critical. | - | approved | --- "Bila untung berbilion, semua orang berebut mengaku wira negara. Bila harga minyak goyang, capex bengkak, dan mahkamah panggil — anak watan tempatan disuruh ambil MSS (undur-undur!), tapi kontrak ekspatriat terus disambung atas nama 'business-critical'. Tanah anak jantan punya, ijazah anak tempatan punya, tapi siapa sebenarnya yang pegang kunci pintu?" ## 1. Dua Pintu, Satu Permainan Yang Sama Makcik nak ajak hangpa duduk sekejap. Tarik nafas, buang sembang kedai kopi yang kosong. Bila orang bercakap pasal minyak dan gas Malaysia hari ini, perbualan selalu terbelah kepada dua puak: - Satu puak bergasak pasal tanah dan persekutuan — Sarawak tuntut hak, Sabah ungkit royalti, Petros lawan PETRONAS, saman-menyaman sampai ke Mahkamah Persekutuan. - Satu puak lagi merungut di sudut gelap pasal pekerjaan dan periuk nasi — jurutera tempatan kena rightsizing, skim pemisahan sukarela (MSS) disorong ke meja, tapi kontrak ekspatriat luar berjalan macam biasa. Orang ingat ini dua cerita berbeza. Orang politik kata ini isu perlembagaan; orang HR kata ini isu pengurusan kos korporat. Makcik kata: dua-dua cerita ini datang dari satu punca yang sama. Puncanya ialah satu sistem di mana pihak yang bermandi peluh di tanah dan pelantar tidak mempunyai hak menentukan terma, manakala pihak yang duduk dalam bilik sejuk menentukan terma tidak pernah tahu susahnya mencari setitis minyak di laut dalam. Dan di tengah-tengah sistem itu, wujud pintu yang tak pernah bertanya. ## 2. Cerita 5% — Tanah Siapa, Siapa Yang Mengutip? Mari kita tengok pintu pertama: pintu tanah. Pada tahun 1974, Akta Pembangunan Petroleum (PDA 1974) diluluskan. Akta itu memberi PETRONAS hak milik mutlak ke atas seluruh petroleum negara — di darat dan di laut luar pantai. Cara agihan royalti yang dimeterai dalam perjanjian: - 5% kepada Kerajaan Persekutuan. - 5% kepada kerajaan negeri pengeluar. - Baki 90% masuk ke dalam struktur Kontrak Perkongsian Pengeluaran (PSC) — kira-kira 70% ditolak sebagai kos operasi (cost oil), dan 20% dikongsi untung (profit oil) antara PETRONAS dengan rakan kongsi. Perhatikan baik-baik: negeri pengeluar cuma dapat 5% daripada nilai kasar pengeluaran. Sarawak bukan negeri kecil dalam peta minyak. Sarawak memegang 60 peratus rizab gas Malaysia dan menyumbang hampir 90 peratus eksport LNG negara. Selama berpuluh tahun, gas itu keluar dari perut laut Sarawak, diproses di loji Bintulu, dieksport ke Jepun dan Korea, dan duitnya mengalir membina mercu tanda megah di Kuala Lumpur. Bila anak Sarawak tanya, jawapan rasmi yang berulang-ulang: "Sarawak kan Malaysia juga, ini untuk pembangunan bersama." Tapi bila anak Sarawak tengok jalan raya pedalaman berlubang, sekolah daif beratap zink, dan hospital sesak, mereka tanya balik: kalau kami Malaysia, kenapa kami cuma dapat 5% bahagian penyewa di rumah sendiri? Sebab itu pada Julai 2017, Sarawak tubuhkan Petros dengan modal permulaan RM20 juta. Pada Februari 2024, Sarawak lantik Petros jadi sole gas aggregator melalui ordinan negeri. Dan apa jadi bila ada dua tuan? Hujung tahun 2024, loji Shell MDS di Bintulu terima dua invois untuk gas yang sama: satu daripada PETRONAS, satu daripada Petros! Bila Shell tak tahu nak bayar siapa, kes diheret ke mahkamah. Pada 22 September 2025, Mahkamah Rayuan mengarahkan Shell MDS membayar PETRONAS hampir RM1 bilion tunggakan berserta faedah, dan bayaran bulanan sekitar RM70–80 juta diteruskan sehingga pertikaian selesai. Makcik tengok drama ini bukan dengan rasa seronok. Makcik nampak satu hakikat: saiz modal RM20 juta boleh menggoncang gergasi ratusan bilion bila kuasa ordinan tempatan dan hak tanah mula dituntut. ## 3. Bila Margin Tersepit, Anak Tempatan Disuruh Undur Sekarang makcik bawa hangpa ke pintu kedua: pintu rezeki dan tenaga kerja. Tahun 2025 dan 2026 bukan tahun mudah untuk industri minyak. Harga Brent berayun sekitar USD65–75, kos modal (capex) projek tenaga hijau melambung, dividen kepada kerajaan pusat dituntut berterusan, dan Sarawak pula menuntut cukai jualan dan agregasi gas berbilion ringgit. Bila poket korporat mula terasa sempit, apa yang pengurusan atas selalu buat? Adakah mereka potong elaun pengurusan kanan? Adakah mereka semak ketirisan perunding luar? Dak. Cara paling lazim dalam buku teks korporat ialah: kurangkan kepala (headcount). PETRONAS mempunyai sekitar 50,000 hingga 52,000 tenaga kerja. Pada Jun 2025, pengumuman rasmi dibuat mengenai penstrukturan strategik: pengurangan sekitar 10 peratus tenaga kerja, iaitu kira-kira 5,000 orang! Mekanismenya ditubuhkan dengan nama canggih: Transition Council dan People Development Committees. Tapi di atas lantai pejabat dan pelantar, namanya cuma satu: MSS (Mutual Separation Scheme) / Penamatan Sukarela. Anak watan tempatan — juruteknik yang puluhan tahun menghidu gas masam di pelantar, geoscientist muda tempatan yang siang malam memetakan seismik mencari telaga baharu, jurutera tempatan lulusan cemerlang universiti watan — mula dipanggil masuk bilik. Surat diletak atas meja. Tawaran pakej dikira. Ayat manis diberi: "Syarikat sedang rightsizing, perniagaan kena lean, industri mencabar. Harap faham." Dalam bahasa pasar: Kami nak hangpa undur-undur! Dan bila anak-anak watan ini keluar dari bilik dengan mata berair membawa kotak barang peribadi, mereka pandang ke meja sebelah: Kenapa kontrak ekspatriat luar terus disambung? Kenapa orang asing yang masuk atas pas penggajian, yang gajinya dibayar dalam pakej ekspatriat lengkap elaun perumahan dan tiket penerbangan, boleh terus duduk di kerusi mereka dengan alasan jawatan mereka "business-critical"? Siapa yang mengecap jawatan itu "business-critical"? Dan siapa yang mengesahkan bahawa anak watan berijazah tidak mampu melakukan tugas tersebut? ## 4. Pintu Imigresen Yang Tak Pernah Bertanya Ini bahagian yang makcik paling geram, sebab makcik dah buka sendiri dokumen Jabatan Imigresen Malaysia. Dalam dokumen rasmi ESD Online Guidebook V6 2025, ada peraturan ketat untuk mana-mana syarikat yang ingin membawa masuk pekerja ekspatriat asing memegang Pas Penggajian (Employment Pass). Peraturan asas negara: syarikat mesti mendapatkan Surat Sokongan (Approving/Supporting Agency Letter) daripada agensi kerajaan yang memantau sektor tersebut — contohnya MIDA untuk perkilangan, MDEC untuk teknologi maklumat, Kementerian Kesihatan untuk perubatan. Fungsi Surat Sokongan itu satu sahaja: agensi kerajaan akan menyoal syarikat — "Kenapa hang nak ambil orang luar? Anak tempatan tak ada ke yang boleh buat kerja ni?" Itu pintu tapisan kedaulatan negara. Tapi bila makcik baca senarai pengecualian dalam Buku Panduan Imigresen itu, ada enam sektor yang DIKECUALIKAN daripada keperluan Surat Sokongan: - Perkhidmatan perniagaan - Borong dan runcit - Minyak, gas dan tenaga - Logistik - Elektrik dan elektronik - Automotif Hangpa nampak tak? Minyak, gas dan tenaga dikecualikan daripada pintu tapisan agensi! Maksudnya, bagi industri paling teknikal, paling strategik, dan paling kaya dalam sejarah Malaysia, tiada satu agensi teknikal kerajaan pun yang duduk di pintu imigresen untuk menyoal kewajaran sesebuah syarikat minyak membawa masuk ekspatriat! Yang tinggal cuma dua semakan pentadbiran biasa: kelulusan borang buruh JTKSM (Seksyen 60K) dan pengesahan iklan MyFutureJobs. Dua-dua semakan atas kertas — semak borang cukup cop, semak iklan terpampang 30 hari. Tiada siapa yang menyemak sama ada kepakaran teknikal itu benar-benar unik atau sekadar kawan membawa kawan! Dan apa ukuran "pakar" di mata sistem Imigresen? - Kategori I: Gaji asas RM10,000 ke atas sebulan. - Kategori II: Gaji asas RM5,000 hingga RM9,999 sebulan. Ukuran kepakaran diukur semata-mata dengan angka gaji yang syarikat sendiri letak! Kalau syarikat meletakkan gaji RM20,000 sebulan untuk seorang ekspatriat, sistem secara automatik mengecap dia sebagai "pakar Kategori I". Makcik tanya hangpa: kalau kedai meletakkan harga ikan kembung RM80 sekilo, adakah ikan itu automatik menjadi salmon liar Alaska? Dak! Harga cuma angka yang penjual tetapkan. Tetapi sistem negara kita menganggap sesiapa yang dibayar mahal oleh syarikat minyak secara automatik menjadi pakar yang tidak boleh digantikan oleh anak watan berijazah! ## 5. Jangan Menyalak Pada Pokok Yang Salah Makcik dah berjanji dari awal: kalau nombor tidak menyokong, makcik tidak akan membuat tuduhan semberono. Jadi makcik letakkan angka kebangsaan atas meja supaya kita tidak hanyut dalam emosi murah. Setakat Disember 2025, ada 126,828 ekspatriat aktif di seluruh Malaysia. Lima sektor teratas yang paling ramai ekspatriat: Sektor Bilangan Ekspatriat Teknologi Maklumat (IT)46,154 Perkhidmatan19,959 Pembinaan16,687 Perkilangan13,993 Pendidikan6,296 Sektor minyak dan gas tiada dalam senarai lima teratas kebangsaan itu. Jadi makcik tidak boleh menulis bahawa "ekspatriat membanjiri seluruh Malaysia". Angka makro negara tidak menyokong dakwaan itu. Dan bila makcik membuka laman kepimpinan rasmi PETRONAS (Executive Leadership Team), ada sembilan nama: Presiden & CEO, COO, Naib Presiden Kanan MPM, Upstream, Downstream, Gas, CFO, Strategy, HR. Kesemua sembilan individu dalam barisan kepimpinan tertinggi itu warganegara Malaysia. Maka makcik berpesan kepada rakan-rakan yang sedang marah: jangan menuduh orang luar merampas pucuk pimpinan. Kerana kerusi-kerusi tertinggi itu diduduki oleh orang tempatan berpasport Malaysia, berkulit macam kita, dan bercakap bahasa macam kita! Dan hakikat ini membawa kita kepada hakikat yang jauh lebih pedih: Masalah kita bukan penjajah luar datang dengan meriam. Masalah kita ialah orang tempatan sendiri yang duduk di atas hierarki, yang lebih selesa menyambung kontrak ekspatriat asing sambil menolak anak watan sendiri keluar melalui pintu MSS! ## 6. Apa Makna Sebenar 'Bangsa Dijajah'? Perkataan "dijajah" bukan semata-mata bila bendera asing berkibar di padang. Dalam sosiologi institusi, struktur dijajah wujud apabila: "Pihak yang melakukan kerja tidak mempunyai kuasa ke atas nilai kerja mereka, manakala pihak yang menentukan nilai kerja tidak pernah melakukan kerja tersebut." Cuba hangpa perhatikan rantaian ini: - Di bawah tanah: Minyak dan gas keluar dari dasar laut Sarawak, Sabah, dan Terengganu. Tetapi kuasa pembahagian hasil dipegang di pusat. Negeri pengeluar menerima 5%. - Di pelantar dan makmal: Geoscientist dan jurutera tempatan memerah otak menafsir data bumi yang rumit. Tetapi bila harga minyak merosot atau margin tertekan, mereka yang pertama disuruh "faham situasi syarikat" dan disorong borang MSS. - Di pejabat kontrak: Kontrak ekspatriat luar disambung secara senyap-senyap di bawah cop "business-critical" kerana pintu Imigresen tidak meminta Surat Sokongan agensi teknikal. - Di meja pengurusan: Tiada siapa yang berani bersuara menentang hierarki kerana kuasa penilaian KPI dan kelangsungan kerjaya dikawal sepenuhnya oleh segelintir pengurusan atasan. Bila anak watan yang memiliki ijazah kelas pertama dan pengalaman lapangan ditolak ke tepi, dan jawatannya disambung oleh ekspatriat yang tidak pernah diuji kepakarannya secara terbuka — itu bukan lagi soal kecekapan. Itu ialah sindrom rendah diri pascakolonial (colonial cringe) yang dipelihara oleh hierarki korporat sendiri: mereka percaya orang luar lebih "pakar" berbanding anak watan yang membesar mengenali batuan tanah air sendiri! ## 7. Empat Tuntutan Bukti Institusi Makcik bukan pembangkang politik yang suka menjerit di tepi jalan. MakcikGPT bercakap atas disiplin bukti. Kalau pihak pengurusan dan kementerian berkaitan merasakan makcik tersilap, makcik cabar buktikan dengan empat dokumen awam yang telus: - Jadual Tenaga Kerja Mengikut Warganegara & Gred: Keluarkan angka rasmi: berapa orang warganegara asing dalam PETRONAS mengikut gred jawatan (daripada peringkat eksekutif, pengurusan kanan, hingga penasihat teknikal). Kenapa nombor ini tidak pernah dipaparkan dalam Laporan Kelestarian atau Laporan Tahunan? - Kriteria Pengecualian 'Business-Critical': Buka kepada umum apa definisi sebenar jawatan "business-critical" yang mengecualikan ekspatriat daripada pemotongan 10% tenaga kerja. Siapa yang meluluskannya? Dan adakah jawatan itu pernah diiklankan secara telus kepada anak tempatan yang setaraf kelayakannya? - Audit Kos Bersih MSS vs Kos Ekspatriat: Berapa jumlah pampasan yang dibayar untuk menamatkan 5,000 pekerja tempatan, berbanding jumlah kos gaji, elaun expatriasi, cukai ditanggung, dan pakej sewaan rumah yang dibayar kepada ekspatriat yang dikekalkan dalam tempoh yang sama? Tunjukkan penjimatan bersih kepada rakyat! - Satu Bukti Keberanian Teknikal: Buktikan satu contoh dalam tempoh 12 bulan lalu di mana keputusan teknikal seorang geoscientist atau jurutera tempatan dibenarkan mengatasi kehendak komersial atau arahan hierarki pengurusan kanan. Kalau empat dokumen ini tidak boleh dikeluarkan kepada rakyat Malaysia, jangan sesekali menyebut perkataan "Amanah Rakyat" di kaca televisyen. ## 8. Nota Maruah: Yang Boleh Ditukar Ialah Pintu Makcik menutup tulisan ini dengan satu pesanan paling mendalam. Makcik tahu ada orang yang marah bila menyebut nama-nama bos besar, nama pengurusan kanan MPM, atau nama CEO. Orang marah kerana berasa teraniaya apabila rakan-rakan disorong MSS sementara orang luar terus disambung kontrak. Tetapi makcik berpesan: jangan buang masa berdendam semata-mata dengan nama individu. Nama individu boleh bertukar esok pagi. Boleh tukar CEO, boleh tukar Naib Presiden, boleh bersara awal. Tetapi kalau pintu yang tak pernah bertanya itu tetap terbuka luas, bos baharu yang naik esok pun akan menggunakan pintu yang sama untuk menyambung orang luar dan menyuruh anak tempatan undur! Yang salah bukan semata-mata orang yang melangkah di pintu itu. Yang paling bersalah ialah sistem yang membina pintu tanpa kunci, dan hierarki tempatan yang menutup mata bila anak watan dikorbankan. Tanah ini anak jantan punya. Ijazah ini anak tempatan punya. Dan hasil petroleum ini amanah seluruh rakyat Malaysia. Sudah tiba masanya pintu itu dipasang kunci, dan kuncinya dipulangkan kepada maruah anak watan.