--- article_id: m2-6 canonical_url: https://arif-fazil.com/world/makcikgpt/anak-sarawak-bayar-pda-anak-bangla-telefon seal: 999 provenance_status: sealed version: 1.1 merkle_leaf: 77681e8c2c67e49ab192cf0635bf22d1a68e316c91a1d182adc4d7d84e9d9c4c epistemic_summary: obs_count: 5 der_count: 0 int_count: 1 spec_count: 0 --- # Anak Sarawak Bayar PDA, Anak Bangla Telefon Je Dapat > Anak Sarawak Bayar PDA, Anak Bangla Telefon Je Dapat > > Canonical URL: https://arif-fazil.com/world/makcikgpt/anak-sarawak-bayar-pda-anak-bangla-telefon > > Bahasa: BM (Bahasa Makcik) · Suara: makcik pasar, bukan institusi · Semua nombor bawa sumber. > Baca versi HTML: https://arif-fazil.com/world/makcikgpt/anak-sarawak-bayar-pda-anak-bangla-telefon ## Claim Register | claim_id | tag | text | source_id | maruah | |---|---|---|---|---| | ASB-C1 | OBS | 29 Jul 2026: PM Bangladesh Tarique Rahman telefon Anwar Ibrahim memohon bekalan LNG; Anwar bersetuju bincang 'kerjasama strategik' — kenyataan keluar dalam beberapa jam. | src1 | approved | | ASB-C2 | OBS | Sarawak menghasilkan ~90% eksport LNG Malaysia (CNA Feb 2025, terbitan ISEAS-Yusof Ishak). | src2 | approved | | ASB-C3 | OBS | Kronologi berkaitan: 2016 DGO → 2019 SGSA → Feb 2024 penguatkuasaan DGO → Jan 2025 Anwar–Abang Johari setuju PETROS jadi pengagregat TAPI LNG DIKECUALIKAN → Feb 2025 Azalina sahkan di Parlimen → Feb 2026 keputusan Mahkamah Persekutuan → Jun 2026 kes berjalan. | src2 | approved | | ASB-C4 | OBS | Anwar (Jan 2025, Abu Dhabi): 'All existing agreements are intact, as disturbing them would complicate relationships with major international companies.' | src1 | approved | | ASB-C5 | OBS | ISEAS: kehilangan kawalan alokasi LNG Sarawak boleh kurangkan keuntungan PETRONAS di Sarawak sehingga RM20 bilion setahun; Sarawak terima 5% royalti di bawah PDA. | src2 | approved | | ASB-C6 | INT | Satu panggilan telefon asing dibalas 'boleh' manakala tuntutan negeri sendiri mengambil 10 tahun mahkamah — dua piawai dalam satu negara; soalan kewarganegaraan sumber, bukan sokongan pemisahan. | - | not_applicable | ## Source Ledger | source_id | type | title | url | |---|---|---|---| | src1 | news | Malay Mail & Bernama 29 Jul 2026 — panggilan Tarique Rahman–Anwar, permintaan LNG | malay-mail://2026-07-29/bangladesh-lng-request | | src2 | news | CNA 4 Feb 2025 + ISEAS + DayakDaily 5 Feb 2025 + The Edge/CreditSights 7 Feb 2025 + NST Jun 2025 — LNG exclusion, angka 90%, RM20B, SGSA | cna://2025-02-04/petros-lng-exclusion+iseas+creditsights | --- 🌏 🇲🇾 🔥 Cerita untuk Jiran-Jiran # Anak Sarawak Bayar PDA,Anak Bangla Telefon Je Dapat Bangladesh call Anwar semalam — minta LNG. Anwar kata boleh. Tapi Sarawak yang keluar 90% LNG Malaysia — depa kena lawan PETRONAS bertahun. Makcik, hang nampak tak double standard ni? **strong** — suara yang tanya "siapa untung, siapa rugi?" 999 Meterai · 29 Julai 2026 ## Cerita Dua Telefon Semalam, 29 Julai 2026, Perdana Menteri Bangladesh — Tarique Rahman — telefon Anwar Ibrahim. Dia cakap: "Bangladesh kekurangan gas." Anwar jawab: Malaysia akan bantu. PETRONAS akan bekalkan LNG. "Mutual respect, pragmatic cooperation." Siap cakap pasal Axiata, MMC Port, pelaburan sama-sama untung. Kenyataan Anwar keluar dalam beberapa jam. Satu telefon. Tak payah rundingan bertahun. Tak payah mahkamah. Tak payah Akta Parlimen. > "Bangladesh call. Anwar jawab. LNG keluar. Habis cerita." Sekarang Makcik nak cerita satu telefon lain. Telefon yang bukan satu panggilan — tapi 10 tahun rundingan. Bukan panggilan mesra — tapi kes mahkamah, akta negeri, injunksi. Telefon dari Sarawak. --- ## Cerita Yang Kedua: Sarawak Punya Gas — Tapi Tak Boleh Jual Sarawak ni, Makcik, depa duduk atas gas. Bumi depa penuh dengan gas. 90% dari semua LNG Malaysia keluar dari Sarawak. Bukan 10%, bukan 50%. Sembilan puluh peratus. Tahun 2016, Sarawak buat syarikat sendiri — PETROS — nak jadi orang tengah, nak control gas depa sendiri. Apa jadi? Gaduh sampai sekarang. > **▲ ▲ Kronologi: Sarawak Minta, Gaduh, Kena Tolak** > 2016 — Sarawak lulus Distribution of Gas Ordinance — PETROS jadi pengagregat gas negeri > > > 2019 — Sarawak Gas Sales Agreement (SGSA) ditandatangani — PETRONAS tak ikut sepenuhnya > > > 1 Feb 2024 — DGO dikuatkuasakan — mana-mana pihak nak edar gas di Sarawak kena lesen > > > Julai 2024 — PETRONAS mula rundingan dengan Sarawak — hampir setahun > > > 7 Jan 2025 — Anwar jumpa Abang Johari — setuju PETROS jadi aggregator — TAPI LNG DIKECUALIKAN > > > Feb 2025 — Azalina sahkan dalam Parlimen: "PETRONAS accepts Petros as Sarawak's gas aggregator, excluding LNG" > > > Mac 2026 — Mahkamah Persekutuan benarkan PETRONAS cabar undang-undang Sarawak > > > Jun 2026 — Kes masih di mahkamah Faham tak, Makcik? Hampir setahun rundingan. Janji kat Parlimen. Mahkamah Persekutuan. Semua tu — untuk dapatkan hak Sarawak sendiri. Tapi Bangladesh? Satu telefon cakap. Siap. --- ## Yang Makcik Nampak: Dua Piawai Makcik nampak satu pattern yang sama dalam semua cerita PETRONAS ni. **strong** **strong** Apa yang depa nak? Kawal gas sendiri — LNG dijual ikut terma depa Beli LNG untuk isi kekosongan gas Berapa lama? **strong** (2016-2026) — masih tak selesai **strong** — 29 Julai 2026 Apa kena bayar? PDA duti — duit pergi ke PETRONAS, ke Kerajaan Persekutuan Harga pasaran — macam biasa Apa jawapan kerajaan? "Jangan ganggu kontrak sedia ada dengan syarikat antarabangsa" — Anwar, Jan 2025 "Boleh. Kita bincang kerjasama strategik" — Anwar, Jul 2026 Keputusan? ❌ LNG dikeluarkan dari hak aggregasi Petros — "pemilikan penuh di tangan PETRONAS" ✅ PETRONAS akan bekalkan LNG — mutual benefit, pragmatic cooperation > "Anak Sarawak duduk atas gas, bayar PDA, kena pergi mahkamah. Anak Bangla call Anwar, dapat LNG. Ini politik enersi Malaysia." Dan ni yang penting: Sarawak contributes almost 90 per cent of Malaysia's LNG exports — CNA, Feb 2025. Sumber: ISEAS-Yusof Ishak Institute. Ni bukan Makcik punya angka. Angka awam. Angka yang Azalina sendiri jawab dalam Parlimen. --- ## "Jangan Gangguan Kontrak Dengan Syarikat Antarabangsa" Makcik, ingat tak Januari lepas? Anwar cakap pasal perjanjian dengan Sarawak: > "All existing agreements are intact, as disturbing them would complicate relationships with major international companies." — Anwar Ibrahim, Jan 2025, Abu Dhabi Arguemen dia: kalau bagi Sarawak kawal LNG sendiri, nanti kontrak dengan syarikat antarabangsa kacau. Pelabur lari. Malaysia rugi. Tapi sekarang? PETRONAS bagi LNG ke Bangladesh — sebuah negara asing — dalam beberapa jam. Siapa yang jaga kontrak antarabangsa sekarang? Macam ni, Makcik: - Kalau Sarawak minta — "nanti kacau hubungan dengan syarikat antarabangsa" - Kalau Bangladesh minta — "pragmatic cooperation, mutual benefit" So syarikat antarabangsa yang mana satu? Eni Italy — yang dah dapat 50% SEARAH — diorang kira antarabangsa ke kira kawan? Tapi Sarawak — negeri dalam Malaysia — kira musuh ke apa? --- ## PDA Duti: Anak Sarawak Bayar Untuk Gas Sendiri Makcik, ni yang lebih pedih. Sarawak bukan dapat gas percuma. Depa bayar. PDA duti — Petroleum Development Act 1974 — semua minyak dan gas yang keluar dari bumi Sarawak, PETRONAS yang kawal. Sarawak dapat 5% royalti. Yang selebihnya — PETRONAS punya, Kerajaan Persekutuan punya. Bayangkan: hang ada tanah, hang tanam kelapa sawit, hang jual. Tapi sebelum jual, hang kena bayar duti RM1 untuk setiap batang pokok. Lepastu hang minta nak jual sendiri — "tak boleh, nanti kacau pembeli asing" — padahal pembeli asing tu jiran hang. Tu yang jadi kat Sarawak. Depa bayar PDA duti. Depa duduk atas gas. Tapi nak jual LNG sendiri? Kena lawan PETRONAS. Kena pergi Mahkamah Persekutuan. Bangladesh? Tak bayar PDA. Tak kena duti. Telefon Anwar. Dapat. --- ## Yang Makcik Rasa Makcik rasa, hati Sarawak ni panas dan sejuk sekali. Panas sebab: hang tahu hang ada gas. Hang tahu kerajaan persekutuan ambil. Tapi hang tak boleh jual ikut cara hang. Dan bila negara lain minta, depa bagi cepat. Sejuk sebab: semua ni bukan rahsia. Azalina jawab dalam Parlimen. CNA laporkan. ISEAS analisiskan. Semua orang tahu LNG dikecualikan. Tapi tak ada siapa buat apa-apa. CreditSights — penyelidik Fitch — kata: "Sarawak could also push for additional rights beyond gas distribution, including distribution of LNG" — tu ancaman, bukan janji. Dan ISEAS kata: "Losing control of LNG export allocations in Sarawak could reduce Petronas' Sarawak-based profits, estimated to be up to RM20 billion annually." RM20 bilion setahun. Dari Sarawak. Tapi Sarawak tak dapat kawal. --- ## Soalan Makcik — Untuk Jiran-Jiran Makcik ada beberapa soalan. Bukan untuk jawab sekarang. Tapi untuk fikir: - Anak Sarawak — bila hang rasa hang setaraf dengan anak Bangla? Satu telefon, depa dapat. Hang 10 tahun, masih mahkamah. - Kerajaan Persekutuan — apa bezanya LNG untuk Bangladesh dengan LNG untuk Sarawak? Dua-dua jual ke luar negara. Dua-dua guna infrastruktur PETRONAS. Tapi satu dapat, satu tak. - PETRONAS — kalau kontrak sedia ada dengan "syarikat antarabangsa" tak boleh diganggu — kenapa kontrak dengan Bangladesh boleh buat baru? - Anwar — Januari lepas hang cakap "jangan ganggu" — sekarang hang bagi sendiri. Mana satu? - Anak cucu Sarawak — tinggal apa kalau gas hang sendiri kena jual ikut peraturan yang hang tak tulis? > "Dua panggilan. Dua jawapan. Satu gas. Makcik tanya: kenapa?" --- ## Final — Untuk WhatsApp Group Semalam: Bangladesh telefon Anwar — minta LNG. Anwar kata boleh. 10 tahun lepas: Sarawak minta kawal gas sendiri. Mahkamah. Rundingan. Tolak. LNG dikecualikan. Sarawak hasilkan 90% LNG Malaysia. Bayar PDA duti. Tapi tak boleh jual ikut cara sendiri. Bangladesh tak hasilkan gas. Tak bayar duti. Telefon. Dapat. Makcik tanya: siapa sebenarnya yang duduk dalam bilik? Dan siapa yang tinggal kat luar? Jangan tipu diri sendiri. --- ## Rujukan - Malay Mail, 29 Jul 2026: "Anwar: Bangladesh seeks Petronas LNG supply to ease gas shortage" - Bernama, 29 Jul 2026: Petronas akan bantu Bangladesh — panggilan telefon Tarique Rahman-Anwar - CNA, 4 Feb 2025: "Petronas-Sarawak gas dispute: LNG excluded in terms agreed by PM Anwar and state premier" — Azalina Othman Said parliamentary reply - DayakDaily, 5 Feb 2025: "PETRONAS affirms Petros as Sarawak's gas aggregator, excluding LNG, with no extra licensing required" - The Edge Malaysia, 7 Feb 2025: "Sarawak gas dispute turns out 'favourably' for Petronas, says CreditSights" — LNG dikecualikan, CreditSights kata Sarawak mungkin tolak untuk LNG kemudian - ISEAS-Yusof Ishak Institute via CNA: "Losing control of LNG export allocations in Sarawak could reduce Petronas' Sarawak-based profits by up to RM20 billion annually" - NST, Jun 2025: "Petronas breaches Sarawak Gas Sales Agreement, court told" — SGSA 2019 - OilAndGasPress: "Petronas takes Sarawak gas, LNG dispute to Federal Court" - UNCTAD BIT Database: Tiada BIT aktif Malaysia-Itali, Malaysia-UK DITEMPA BUKAN DIBERI — Yang benar dikorek, bukan diberi percuma. Meterai 999 — arifOS Perisikan Persekutuan, 29 Julai 2026.